Ngữ văn lớp 12

[Văn mẫu tuyển chọn] Phân tích tám câu thơ đầu bài thơ Việt Bắc của Tố Hữu

[Văn mẫu tuyển chọn] Phân tích tám câu thơ đầu bài thơ Việt Bắc của Tố Hữu

Dàn ý chi tiết

1. Mở bài

– Giới thiệu tác giả, tác phẩm

– Nêu vấn đề cần nghị luận

– Khái quát chung

2. Thân bài:

-“Mình về mình có nhớ ta

Mười lăm năm ấy thiết tha mặn nồng

Mình về mình có nhớ không

Nhìn cây nhớ núi nhìn sông nhớ nguồn”

+ Cách xưng hô “mình – ta”: thiết tha, gần gũi.

+ “Mình” : người cán bộ chiến sĩ cách mạng

+ “ta”: người dân Việt Bắc.

+ “thiết tha mặn nồng: tuy giản dị nhưng lại có sức lay động vô cùng.

-“Mình về mình có nhớ không

Nhìn cây nhớ núi nhìn sông nhớ nguồn”

+ Nó gợi nhắc đến câu tục ngữ “Uống nước nhớ nguồn”.

+ Người đồng bào Việt Bắc nhắn nhủ với người ra đi: ra đi rồi có nhớ về nghĩa tình xưa, nhớ về những năm tháng cùng nhau gắn bó. Phía sau lời nhắn gửi ấy là sự gắn bó sâu nặng giữa kẻ ở và người đi.

-“Tiếng ai tha thiết bên cồn

Bâng khuâng trong dạ bồn chồn bước đi

Áo chàm đưa buổi phân li

Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay”

+ Người ra đi nhớ nhất đó là giọng nói thân thuộc, nhẹ nhàng của người đồng bào Việt Bắc.

+”tha thiết” diễn tả cảm xúc nhớ nhung, da diết khắc khoải

+ “bâng khuâng” lại gợi cảm giác lâng lâng

+ “bồn chồn” diễn tả trạng thái nôn nao, đứng ngồi không yên.

-“Áo chàm đưa buổi phân li

Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay”

+ Hình ảnh chiếc khăn cái áo dễ gợi dậy nhiều cảm hứng, nỗi niềm cho thơ ca muôn thuở.

+ Người ở lại, họ là những người luôn hết mình vì kháng chiến và cách mạng, luôn sẵn sàng nhường cơm sẻ áo cho cán bộ chiến sĩ cách mạng.

– “Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay”

+ Cách ngắt nhịp 3/5: thể hiện rõ âm điệu, sắc thái của câu thơ.

Xem thêm:  Phân tích nhân vật Thị trong truyện ngắn Vợ nhặt (Kim Lân)

+ Kỉ niệm ùa về lưu luyến bước chân.

=>tám dòng thơ đầu có cả lời của kẻ ở người đi đã gợi mở ra một vùng trời kỉ niệm lưu luyến.

3. Kết bài:

– Khẳng định lại vấn đề nghị luận

– Cảm nhận cá nhân

phan tich 8 cau dau bai tho viet bac - [Văn mẫu tuyển chọn] Phân tích tám câu thơ đầu bài thơ Việt Bắc của Tố Hữu

Phân tích tám câu thơ đầu bài thơ Việt Bắc

Bài văn tham khảo

Tố Hữu là một trong những lá cờ đầu của nền văn nghệ cách mạng Việt Nam. Thơ ông phản ánh chân thật và sinh động những chặng đường cách mạng. Việt Bắc là tác phẩm ngợi ca kháng chiến, phản ánh chặng đường gian lao. Trong đó tám câu thơ đầu là lời chia tay đầy xúc động giữa kẻ ở, người đi:

“Mình về mình có nhớ ta

Mười lăm năm ấy thiết tha mặn nồng 

Mình về mình có nhớ không 

Nhìn cây nhớ núi nhìn sông nhớ nguồn

Tiếng ai tha thiết bên cồn

Bâng khuâng trong dạ bồn chồn bước đi 

Áo chàm đưa buổi phân li 

Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay”

Bài thơ bắt đầu với lời nhắn gửi của người ở lại đối với người ra đi:

“Mình về mình có nhớ ta

Mười lăm năm ấy thiết tha mặn nồng 

Mình về mình có nhớ không 

Nhìn cây nhớ núi nhìn sông nhớ nguồn”

Cách xưng hô “mình – ta” nghe thật thiết tha, gần gũi. “Mình” là để chỉ người cán bộ chiến sĩ cách mạng còn “ta” là người dân Việt Bắc. Người ra đi có cả một chân trời rộng mở phía trước, người ở lại phải đối diện với biết bao đổi thay của thời cuộc nên Tố Hữu để cho người ở lại lên tiếng trước là hoàn toàn phù hợp với tâm lí tình cảm của con người.

Người ở lại nhắn nhủ với người ra đi về quãng thời gian gắn bó mười lăm năm “thiết tha mặn nồng”. Quãng thời gian ấy được đánh dấu từ cuộc khởi nghĩa Bắc Sơn, Việt Bắc trở thành cái nôi của kháng chiến, Việt Bắc đã che chắn, bảo vệ cho cách mạng từ thuở ấy. Đó còn là quãng thời gian 9 năm gắn bó của quân và dân ta. Cũng trong khoảng thời gian ấy Bác Hồ trở về nước sau hơn ba mươi năm bôn ba xứ người tìm đường cứu nước:

Xem thêm:  Bình luận câu nói của Khổng Tử: Người có đức trí không bao giờ nhầm lẫn

“Ôi sáng xuân nay xuân bốn mốt 

Trắng rừng biên giới nở hoa mơ 

Bác về im lặng con chim hót 

Thánh thót bờ lau vui ngẩn ngơ”

Bốn chữ “thiết tha mặn nồng” tuy giản dị nhưng lại có sức lay động vô cùng.

Đến đây sông núi đã đều in bóng người ra đi:

“Mình về mình có nhớ không 

Nhìn cây nhớ núi nhìn sông nhớ nguồn”

Câu thơ cũng là lời nhắc nhở nhẹ nhàng, kín đáo mà vô cùng sâu sắc về tình nghĩa cội nguồn mà người ở lại dành cho người ra đi. Nó gợi nhắc đến câu tục ngữ “Uống nước nhớ nguồn”. Người đồng bào Việt Bắc nhắn nhủ với người ra đi: ra đi rồi có nhớ về nghĩa tình xưa, nhớ về những năm tháng cùng nhau gắn bó. Phía sau lời nhắn gửi ấy là sự gắn bó sâu nặng giữa kẻ ở và người đi.

Không chỉ người ở lại, người ra đi cũng có thật nhiều những bâng khuâng, lưu luyến:

“Tiếng ai tha thiết bên cồn

Bâng khuâng trong dạ bồn chồn bước đi 

Áo chàm đưa buổi phân li 

Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay”

Từ tận sâu trong đáy lòng, người ra đi nhớ nhất đó là giọng nói thân thuộc, nhẹ nhàng của người đồng bào Việt Bắc. Điều đó cũng thật dễ hiểu bởi có nghe thấy tiếng thì mới thấy người. Tiếng người đồng bào Việt Bắc cứ thế mà vang vọng vào trong không gian, níu giữ bước chân người ra đi. Nếu như “tha thiết” diễn tả cảm xúc nhớ nhung, da diết khắc khoải thì “bâng khuâng” lại gợi cảm giác lâng lâng còn “bồn chồn” diễn tả trạng thái nôn nao, đứng ngồi không yên.

Xem thêm:  Phân tích những đặc sắc nghệ thuật của nhà văn Nam Cao trong truyện ngắn Đôi mắt- văn lớp 12

Cùng với tiếng nói thân thuộc, người ra đi cũng nhớ về sắc áo chàm thân thuộc:

“Áo chàm đưa buổi phân li 

Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay”

Hình ảnh chiếc khăn cái áo dễ gợi dậy nhiều cảm hứng, nỗi niềm cho thơ ca muôn thuở.  Và đến đây, người ra vẫn còn lưu luyến mãi sắc áo chàm thân thuộc gắn liền cùng hình ảnh của những người ở lại. Người ở lại, họ là những người luôn hết mình vì kháng chiến và cách mạng, luôn sẵn sàng nhường cơm sẻ áo cho cán bộ chiến sĩ cách mạng. Nỗi nhớ qua hình ảnh cái áo ta đã từng bắt gặp rất nhiều trong ca dao dân ca:

“Chồng ta áo rách ta thương

Chồng người áo gấm xông hương mặc người”

Hay nhà thơ Chế Lan Viên cũng đã từng viết:

“Con nhớ anh con người anh du kích

Chiếc áo nâu anh mặc đêm công đồn

Chiếc áo nâu suốt một đời vá rách

Đêm cuối cùng anh cởi lại cho con”

Biết bao nhiêu niềm thương nỗi nhớ bỗng nghẹn ngào rồi lắng lại trong cái cầm tay đến im lặng:

“Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay”

Trong giây phút chia tay, có quá nhiều điều để nói nhưng lại không thể nói thành lời. Cách ngắt nhịp 3/5 càng thể hiện rõ âm điệu, sắc thái của câu thơ. Kỉ niệm ùa về lưu luyến bước chân.

Như vậy tám dòng thơ đầu có cả lời của kẻ ở người đi đã gợi mở ra một vùng trời kỉ niệm lưu luyến. Nó tái hiện lại giây phút chia li bịn rịn nhớ thương khôn nguôi ấm nồng ân nghĩa thủy chung. Đoạn thơ mang âm điệu ngọt ngào rất tiêu biểu cho phong cách thơ của Tố Hữu.

Lê Thị Thư

Post Comment