Ngữ văn lớp 12

[Văn mẫu tuyển chọn] Phân tích khổ thơ thứ ba bài thơ Tây Tiến của Quang Dũng

[Văn mẫu tuyển chọn] Phân tích khổ thơ thứ ba bài thơ Tây Tiến của Quang Dũng

Dàn ý chi tiết

1. Mở bài

– Giới thiệu tác giả, tác phẩm

– Nêu vấn đề cần nghị luận

– Khái quát chung

2. Thân bài:

* Khái quát:

–  Tây Tiến là đơn vị bộ đội được thành lập vào năm 1947 có nhiệm vụ phối hợp với bộ đội Lào .bảo vệ biên giới Việt – Lào và vùng hậu cứ kháng chiến, đánh tiêu hao sinh lực địch. Địa bàn hoạt động rất rộng, từ Mộc Châu sang Sầm Nứa, Thượng Lào vòng sang miền Tây Thanh Hóa, địa hình hiểm trở, nhiều sông sâu thác dữ, khí hậu khắc nghiệt. Thành phần chủ yếu của đoàn binh Tây Tiến là học sinh, sinh viên Hà Nội. Họ rất lãng mạn, hào hoa, chịu nhiều thiếu thốn gian khổ nhưng vẫn lãng mạn vô cùng

* Phân tích:

-“Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc

Quân xanh màu lá dữ oai hùm”

+ Người lính hiện lên qua hai câu thơ đều đồng nhất trong hình dạng tóc rụng hết vì sốt rét rừng hoành hành.

+ Biện pháp nghệ thuật đảo ngữ: cái tiều tụy bỗng tan biến, xóa nhòa đi

+ Câu thơ còn có thể theo ý nghĩa “Tóc không thèm mọc!”: người lính sẵn sàng cạo trọc đi mái đầu xanh của mình để thuận tiện hơn trong chiến đấu và sinh hoạt.

– “Quân xanh màu lá dữ oai hùm”

+ Câu thơ gợi nhắc đến nước da xanh rớt đi của người lính Tây Tiến cũng do những trận sốt rét rừng gây ra.

+ Bốn chữ “quân xanh màu lá” lại mang âm hưởng hùng tráng, mang đến sắc xanh trập trùng: màu xanh của núi rừng, bầu trời xanh thẳm đồng nhất với sắc xanh quân phục

-“Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm”

+ Mộng và mơ gửi về hai phía chân trời của Tổ quốc.

+ Đó là giấc mộng qua biên giới nơi còn nhiều bóng giặc

+ Đó là giấc mộng hướng về độc lập hòa bình cho Tổ quốc thân yêu.

+ Các anh mơ về “Hà Nội dáng kiều thơm” là nỗi nhớ về Hà Nội, về rồi những cô gái Hà thành yêu kiều và duyên dáng.

-“Rải rác biên cương mồ viễn xứ

Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

Áo bào thay chiếu anh về đất

Sông Mã gầm lên khúc độc hành”

+ Trên suốt chặng đường hành quân chinh chiến của người lính Tây Tiến, cái chết và mối hiểm họa đã trở thành một phần đời của các anh.

+ Hình ảnh đoàn những nấm mồ rải rác khắp cả một miền biên cương đã phô ra hết cái khốc liệt của trận chiến.

+ Các anh ra đi bỏ lại phía sau là gia đình, là khát vọng hạnh phúc và sự nghiệp dang dở.

=> Câu thơ đã thể hiện rõ niềm thương xót, tiếc thương người lính Tây Tiến đã dấn bước hi sinh, dâng hiến trọn cuộc đời mình cho sự nghiệp cứu nước.

– “Áo bào thay chiếu anh về đất

Xem thêm:  Phân tích bài thơ Các vị La Hán chùa Tây Phương của Huy Cận

Sông Mã gầm lên khúc độc hành”

+ Không có quan tài khâm niệm thi hài liệt sĩ, các anh trở về đất mẹ trong bộ trang phục thấm biết bao mồ hôi tâm huyết trên chặng đường chinh chiến, còn có cả máu xương của kẻ thù.

+ Tác giả sử dụng một loạt các từ ngữ Hán Việt lại càng làm tôn lên sắc thái trang trọng, thành kính trước sự hi sinh của người lính Tây Tiến.

+ Trong giây phút hạ huyệt cũng không có điệu hồn tử sĩ nhưng thay vào đó là tiếng gầm lên của con sông Mã – người  bạn đường tri kỉ theo sát bước quân hành của người lính Tây Tiến

=>Như vậy Quang Dũng đã viết lên những nghi lễ an táng tinh thần để che lấp đi sự thiếu thốn về vật chất để làm bật lên vẻ đẹp của người lính đã dấn bước hi sinh để bảo vệ Tổ quốc.

3. Kết bài:

– Khẳng định lại vấn đề nghị luận

– Cảm nhận cá nhân

phan tich kho 3 bai tho tay tien 1 - [Văn mẫu tuyển chọn] Phân tích khổ thơ thứ ba bài thơ Tây Tiến của Quang Dũng

Phân tích khổ thơ thứ ba bài thơ Tây Tiến

Bài văn tham khảo

“Về Tây Bắc nơi rừng thương núi nhớ

Rượu cần say như tình thuở ban đầu

Tuy xa lắm nhưng không hề cách trở

Như tấm lòng đôi lứa đã yêu sâu”

Đó là khúc ca ngọt lịm khi viết về mảnh đất Tây Bắc đau thương mà anh dũng. Đến với Tây Bắc ta được sống lại một thời lửa cháy cùng toàn thể đoàn binh Tây Tiến thân thương. Dưới ngòi bút của Quang Dũng hình ảnh của các anh hiện vừa mang màu sắc bi tráng lại vừa có cả yếu tố lãng mạn:

“Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc

…………………………………………………

Sông Mã gầm lên khúc độc hành”

Tây Tiến là đơn vị bộ đội được thành lập vào năm 1947 có nhiệm vụ phối hợp với bộ đội Lào .bảo vệ biên giới Việt – Lào và vùng hậu cứ kháng chiến, đánh tiêu hao sinh lực địch. Địa bàn hoạt động rất rộng, từ Mộc Châu sang Sầm Nứa, Thượng Lào vòng sang miền Tây Thanh Hóa, địa hình hiểm trở, nhiều sông sâu thác dữ, khí hậu khắc nghiệt. Thành phần chủ yếu của đoàn binh Tây Tiến là học sinh, sinh viên Hà Nội. Họ rất lãng mạn, hào hoa, chịu nhiều thiếu thốn gian khổ nhưng vẫn lãng mạn vô cùng. Quang Dũng viết lên vẻ đẹp của họ vừa bi tráng nhưng cũng không kém phần lãng mạn:

“Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc

Quân xanh màu lá dữ oai hùm

Mắt trừng gửi mộng qua biên giới 

Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm”

Bốn câu thơ là một bức tranh đẹp về một thế hệ cha anh lên đường bảo vệ biên cương, hình ảnh lớn lao mang tầm vóc thời đại anh hùng ca. Nét vẽ đầu tiên Quang Dũng dành cho các anh là vẻ đẹp đầy bi tráng:

“Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc

Quân xanh màu lá dữ oai hùm”

Người lính hiện lên qua hai câu thơ đều đồng nhất trong hình dạng tóc rụng hết vì sốt rét rừng hoành hành. Không chỉ riêng Quang Dũng mà Tố Hữu cũng đã từng đề cập đến hiện tượng khốc liệt này:

Xem thêm:  Kể về một người thân của em (ông ngoại)

“Giọt giọt mồ hôi rơi

Trên má anh vàng nghệ”

Hay Chính Hữu cũng đã từng viết:

“Sốt run người vừng trán ướt mồ hôi”

Thế nhưng hình ảnh của họ hiện lên lại ngạo nghễ vô cùng khi Quang Dũng đã khéo léo sử dụng biện pháp nghệ thuật đảo ngữ. Dưới ngòi bút của ông, cái tiều tụy bỗng tan biến, xóa nhòa đi, được làm đẹp lên trong bút pháp nghệ thuật độc đáo. Câu thơ còn có thể theo ý nghĩa “Tóc không thèm mọc!”. Cũng có nghĩa là người lính sẵn sàng cạo trọc đi mái đầu xanh của mình để thuận tiện hơn trong chiến đấu và sinh hoạt.

Hình ảnh của các anh tiếp tục hiện lên trong sắc xanh bát ngát:

“Quân xanh màu lá dữ oai hùm”

Câu thơ gợi nhắc đến nước da xanh rớt đi của người lính Tây Tiến cũng do những trận sốt rét rừng gây ra. Nhưng cũng giống như câu thơ trước, sự tài hoa trong ngòi bút của Quang Dũng đã tiếp tục làm mờ nhạt đi cái hiện thực tàn khốc, nâng tầm vóc hình ảnh người lính lên một tầm cao mới về ý nghĩa. Bốn chữ “quân xanh màu lá” lại mang âm hưởng hùng tráng, mang đến sắc xanh trập trùng: màu xanh của núi rừng, bầu trời xanh thẳm đồng nhất với sắc xanh quân phục. Màu xanh ấy ta từng bắt gặp trong những vần thơ của Thanh Thảo:

“Tuối hai mươi chúng con ra đi như gió thổi

Quân phục xanh đồng sắc với chân trời”

Đoạn thơ đã lưu lại trong lòng bạn đọc nhiều năm tháng về khí phách của một đoàn quân anh dũng, hào hùng và hiên ngang.

Trong gian khổ và thiếu thốn tâm hồn họ vẫn lãng mạn vô cùng:

“Mắt trừng gửi mộng qua biên giới 

Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm”

Mộng và mơ gửi về hai phía chân trời của Tổ quốc. Đó là giấc mộng qua biên giới nơi còn nhiều bóng giặc, giấc mộng dẹp tan bè lũ cướp nước, khao khát mang lại hòa bình cho Tổ quốc và nước bạn Lào. Đó không còn dừng lại ở giấc mộng:

“Làm trai cho đáng nên trai

Xuống đông đông tĩnh lên đoài đoài yên”

Hay là giấc mộng:

“Làm trai chí ở bốn phương

Phải có danh gì với núi sông”

Mà đó là giấc mộng hướng về độc lập hòa bình cho Tổ quốc thân yêu. Giấc mộng ấy chắp cánh ước mơ hạnh phúc. Các anh mơ về “Hà Nội dáng kiều thơm” là nỗi nhớ về Hà Nội, về rồi những cô gái Hà thành yêu kiều và duyên dáng. Những cô gái thanh tân như mang theo tất cả hương hoa của đất trời. Cùng với nỗi nhớ quê hương người lính Tây Tiến cũng sẽ mãi nhớ về những người con gái thanh lịch như mang theo tất cả sự thơm tho của đất trời. Nhà thơ Huỳnh Văn Nghệ đã viết:

Xem thêm:  Bài văn miêu tả chiếc áo dài Việt Nam

“Từ thuở mang gươm đi mở cõi

Nghìn năm thương nhớ đất Thăng Long”

Người lính Tây Tiến luôn chiến đấu anh dũng và họ hi sinh cũng rất anh hùng:

“Rải rác biên cương mồ viễn xứ 

Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh 

Áo bào thay chiếu anh về đất 

Sông Mã gầm lên khúc độc hành”

Trên suốt chặng đường hành quân chinh chiến của người lính Tây Tiến, cái chết và mối hiểm họa đã trở thành một phần đời của các anh. Hình ảnh đoàn những nấm mồ rải rác khắp cả một miền biên cương đã phô ra hết cái khốc liệt của trận chiến. Các anh ra đi trong tâm thế “chẳng tiếc đời xanh”. Các anh ra đi bỏ lại phía sau là gia đình, là khát vọng hạnh phúc và sự nghiệp dang dở. Nhưng tất cả đã lùi về sau bởi người lính đã dứt khoát ra đi vì nghĩa lớn với Tổ quốc. Câu thơ đã thể hiện rõ niềm thương xót, tiếc thương người lính Tây Tiến đã dấn bước hi sinh, dâng hiến trọn cuộc đời mình cho sự nghiệp cứu nước.

Trong giây phút hi sinh thiếu đi tất cả những nghi thức thông thường:

“Áo bào thay chiếu anh về đất 

Sông Mã gầm lên khúc độc hành”

Không có quan tài khâm niệm thi hài liệt sĩ, các anh trở về đất mẹ trong bộ trang phục thấm biết bao mồ hôi tâm huyết trên chặng đường chinh chiến, còn có cả máu xương của kẻ thù. Các anh trở về với đất mẹ còn đất mẹ thì đang dang rộng vòng tay chào đón những đứa con thân yêu trở về. Tác giả sử dụng một loạt các từ ngữ Hán Việt lại càng làm tôn lên sắc thái trang trọng, thành kính trước sự hi sinh của người lính Tây Tiến.

Trong giây phút hạ huyệt cũng không có điệu hồn tử sĩ nhưng thay vào đó là tiếng gầm lên của con sông Mã – người  bạn đường tri kỉ theo sát bước quân hành của người lính Tây Tiến, nay nó gầm lên trong đau đớn, quặn thắt tiễn đưa vong linh người lính về với đất mẹ. Nhớ năm xưa, nhà thơ Nguyễn Đình Chiểu đã viết:

“Đoái sông Cần Giuộc cỏ cây mấy dặm sầu giăng

Nhìn chợ Trương Bình già trẻ hai hàng lụy nhỏ”

Như vậy Quang Dũng đã viết lên những nghi lễ an táng tinh thần để che lấp đi sự thiếu thốn về vật chất để làm bật lên vẻ đẹp của người lính đã dấn bước hi sinh để bảo vệ Tổ quốc.

Quang Dũng đã làm bật lên vẻ đẹp người lính Tây Tiến trên con đường vạn lí trường chinh. Từ đó bạn đọc đương thời hiểu rõ hơn vẻ đẹp cũng như những khó khăn mà người lính Tây Tiến đã phải trải qua.

Lê Thị Thư

Post Comment