Ngữ văn lớp 12

[Văn mẫu tuyển chọn] Phân tích hình tượng cây xà nu trong Rừng xà nu của Nguyễn Trung Thành

[Văn mẫu tuyển chọn] Phân tích hình tượng cây xà nu trong Rừng xà nu của Nguyễn Trung Thành

Dàn ý chi tiết

1. Mở bài

– Giới thiệu tác giả, tác phẩm

– Nêu vấn đề cần nghị luận: Phân tích hình tượng cây xà nu trong “Rừng xà nu”của Nguyễn Trung Thành

– Khái quát chung

2. Thân bài:

* Khái quát:

-Truyện ngắn “Rừng xà nu” xoay quanh buôn làng Xô Man ở Tây Nguyên nơi có những cánh rừng xà nu bạt ngàn. Xà nu là một loài cây họ thông thân gỗ, tán cây vươn cao, nhựa và gỗ đều có giá trị, mọc nhiều ở Kon Tum. Xà nu cũng thuộc vào lớp cây ham ánh sáng, có thể vươn lên sinh sôi, nảy nở rất nhanh. Bằng cảm nhận tinh tế và vốn hiểu biết sâu rộng của một người nghệ sĩ Nguyễn Trung Thành đã tạo nên sợi dây gắn kết giữa cây xà nu với thời kì chiến tranh lửa đạn để thấy rõ hơn những nét đẹp vốn có của nó

* Phân tích:

– Nguyễn Trung Thành tập trung ngòi bút khắc họa hình tượng cây xà nu trong chiến tranh lửa đạn.

+ “Làng ở trong tầm đại bác của đồn giặc. Chúng nó bắn đã thành lệ, mỗi ngày hai lần”

=> Vị trí của buôn làng Xô Man như đã được cố định sẵn không có gì xê dịch được.

+ “hàng vạn cây không có cây nào không bị thương” cũng bởi lẽ chiến tranh quá dữ dội và tàn khốc.

+ “Ở chỗ vết thương, nhựa ứa ra, tràn trề, thơm ngào ngạt, long lanh nắng hè gay gắt rồi dần dần bầm lại, đen và đặc quyện thành từng cục máu lướn”.

=> Nỗi đau mà rừng xà nu phải hứng chịu trong mưa bom bão đạn của kẻ thù cũng chính là nỗi đau đớn của người dân Tây Nguyên trong chiến tranh.

=>Nhưng dù có phải chịu đau đớn đến đâu đi chăng nữa thì con người nơi đây vẫn vùng lên mạnh mẽ, kiên cường như hàng ngàn cây xà nu kia vẫn vươn mình lên trong lửa đạn

+ “Cạnh một cây xà nu mới ngã gục đã có bốn năm cây con mọc lên, ngọn xanh rờn, hình nhọn, mũi tên lao thẳng lên bầu trời” =>  lấy cái chết của cây mẹ để làm tiền đề phát triển cho thế hệ cây con.

– Hình ảnh cây xà nu còn xuất hiện đều đặn trong kết cấu truyện:

+ Trong phần mở đầu tác giả có viết “Đứng trên đồi xà nu ấy trông ra xa đến hết tầm mắt cũng không thấy gì khác ngoài những đồi xà nu nối tiếp nhau tới chân trời”

+ Khép lại truyện ngắn trong âm hưởng “Ba người đứng ở đó nhìn ra xa đến hút tầm mắt cũng không thấy gì khác ngoài những rừng xà nu nối tiếp nhau đến chân trời”.

=>Từ những đồi xà nu qua quá trình hình thành phát triển và lớn lên tạo nên những rừng xà nu bạt ngàn vô tận.

+ Hình ảnh cây xà nu luôn gắn liền, song hành cùng hình ảnh của con người.

Xem thêm:  [Văn mẫu tuyển chọn] Phân tích bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh

=>Sự sắp xếp chặt chẽ trong kết cấu truyện đã làm bừng lên sức sống mãnh liệt của rừng xà nu nằm cạnh con nước lớn, thổi bùng lên sức sống bền bỉ, tinh thần đồng khởi của nhân dân Việt Nam trong chiến tranh.

– Nguyễn Trung Thành tiếp tục nhìn nhận xà nu dưới góc độ thế hệ:

+ Có thể chia xà nu thành ba thế hệ gắn liền với sự trưởng thành của con người ở buôn làng Xô Man: xà nu đại thụ là hiện thân cho già bản – cụ Mết, lớp xà nu trưởng thành là đại diện cho hình ảnh của Tnú, Mai, anh Quyết,.. và những cây xà nu non chính là thế hệ Dít, Heng,..

+ Thế hệ xà nu trưởng thành mà tiêu biểu chính là Tnú và Mai,..Họ đều là những gương mặt tiêu biểu cho thế hệ thanh niên quả cảm. Tnú – một người gan góc đến lì lợm, Mai – thông minh và trưởng thành,…

+  Thế hệ xà nu đại thụ mà đại diện cho thế hệ ấy chính là cụ Mết. Cụ là già bản, có sức ảnh hưởng mạnh mẽ đến tư tưởng và ý chí của con người nơi đây. Cụ đã nêu cao và biểu dương tinh thần “Chúng nó đã cầm súng mình phải cầm giáo”. Sự xuất hiện của cụ Mết chính là ngọn đèn lí tưởng soi sáng cho cuộc nổi dậy trên mảnh đất Tây Nguyên.

+ Dít và bé Heng – lớp xà nu non: chứng minh cho sức mạnh dân tộc cứ thế mà được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.

3. Kết bài:

– Khẳng định lại vấn đề nghị luận

– Cảm nhận cá nhân

phan tich hinh tuong cay xa nu - [Văn mẫu tuyển chọn] Phân tích hình tượng cây xà nu trong Rừng xà nu của Nguyễn Trung Thành

Phân tích hình tượng cây xà nu

Bài văn tham khảo

Nguyễn Trung Thành được biết đến là một cây bút chuyên viết về mảnh đất Tây Nguyên và con người nơi đây. Tên tuổi của ông gắn liền cùng truyện ngắn “Rừng xà nu” được sáng tác năm 1965, hoàn thành ở khu căn cứ chiến trường Trung Trung Bộ in trong tập “Trên quê hương những anh hùng Điện Ngọc”. “Rừng xà nu” là một tác phẩm xuất sắc thành công trên nhiều phương diện. Ở đó không chỉ có cụ Mết, Tnú, Mai,… là những người con anh hùng mà còn có cả những cánh rừng xà nu bát ngát chạy đến tít tắp chân trời.

Truyện ngắn “Rừng xà nu” xoay quanh buôn làng Xô Man ở Tây Nguyên nơi có những cánh rừng xà nu bạt ngàn. Xà nu là một loài cây họ thông thân gỗ, tán cây vươn cao, nhựa và gỗ đều có giá trị, mọc nhiều ở Kon Tum. Xà nu cũng thuộc vào lớp cây ham ánh sáng, có thể vươn lên sinh sôi, nảy nở rất nhanh. Bằng cảm nhận tinh tế và vốn hiểu biết sâu rộng của một người nghệ sĩ Nguyễn Trung Thành đã tạo nên sợi dây gắn kết giữa cây xà nu với thời kì chiến tranh lửa đạn để thấy rõ hơn những nét đẹp vốn có của nó.

Để làm bật lên sức sống bền bỉ, dẻo dai của con người Việt Nam trong chiến tranh, mỗi nhà văn, nhà thơ lại lựa chọn cho mình một hướng đi riêng, một hình tượng riêng và lựa chọn của Nguyễn Trung Thành chính là cây xà nu gắn liền với mảnh đất Tây Nguyên.

Xem thêm:  Phân tích Bản tuyên ngôn độc lập của Chủ tịch Hồ Chí Minh

Trước tiên, Nguyễn Trung Thành tập trung ngòi bút khắc họa hình tượng cây xà nu trong chiến tranh lửa đạn. Ngay từ đầu truyện tác giả đã viết “Làng ở trong tầm đại bác của đồn giặc. Chúng nó bắn đã thành lệ, mỗi ngày hai lần”. Vị trí của buôn làng Xô Man như đã được cố định sẵn không có gì xê dịch được. Có một điều không thể tránh khỏi, ấy là “hàng vạn cây không có cây nào không bị thương” cũng bởi lẽ chiến tranh quá dữ dội và tàn khốc. Tất cả chưa dừng lại ở đó khi mà “Ở chỗ vết thương, nhựa ứa ra, tràn trề, thơm ngào ngạt, long lanh nắng hè gay gắt rồi dần dần bầm lại, đen và đặc quyện thành từng cục máu lướn”. Nỗi đau mà rừng xà nu phải hứng chịu trong mưa bom bão đạn của kẻ thù cũng chính là nỗi đau đớn của người dân Tây Nguyên trong chiến tranh. Đó là cái chết của bà Nhan, anh Xút – những con người quả cảm đi nuôi và gác cho cán bộ cách mạng bị giặc bắt chặt đầu treo lên cây vả ở đầu làng, đó còn là cái chết đến đau thương của mẹ con Mai dưới cây gậy sắt của kẻ thù. Nhưng dù có phải chịu đau đớn đến đâu đi chăng nữa thì con người nơi đây vẫn vùng lên mạnh mẽ, kiên cường như hàng ngàn cây xà nu kia vẫn vươn mình lên trong lửa đạn “Cạnh một cây xà nu mới ngã gục đã có bốn năm cây con mọc lên, ngọn xanh rờn, hình nhọn, mũi tên lao thẳng lên bầu trời”. Dường như xà nu sẽ không bao giờ ngã gục trong chiến tranh và nếu có bị hạ xuống thì nó sẽ lấy cái chết của cây mẹ để làm tiền đề phát triển cho thế hệ cây con.

Dẫu cho bom đạn của kẻ thù có tàn khốc và dữ dội đến đâu đi chăng nữa thì nó cũng không thể nào hủy diệt đi sức sống quật cường của con người Việt Nam. Họ vẫn luôn giữ trọn niềm tin yêu với Đảng và cách mạng, luôn tin tưởng vào một ngày mai mảnh đất bình yên trở lại, cuộc sống lại yên bình, êm ả.

Hình ảnh cây xà nu còn xuất hiện đều đặn trong kết cấu truyện. Trong phần mở đầu tác giả có viết “Đứng trên đồi xà nu ấy trông ra xa đến hết tầm mắt cũng không thấy gì khác ngoài những đồi xà nu nối tiếp nhau tới chân trời”. Và khép lại truyện ngắn trong âm hưởng “Ba người đứng ở đó nhìn ra xa đến hút tầm mắt cũng không thấy gì khác ngoài những rừng xà nu nối tiếp nhau đến chân trời”. Nếu chỉ đọc lướt qua thì có lẽ hai câu văn quá giống nhau nhưng nếu phân tích rạch ròi thì từ câu văn mở đầu cho đến câu văn kết thúc là cả một quá trình phát triển và lớn lên. Đầu tiên chỉ là những đồi xà nu qua quá trình hình thành phát triển và lớn lên tạo nên những rừng xà nu bạt ngàn vô tận.

Xem thêm:  Tả con sông quê hương em văn 7

Đó là khi nhìn xà nu dưới khía cạnh về thời gian còn khi nhìn vào không gian, Nguyễn Trung Thành đã bộc lộ rõ nét nhất tình yêu mến của mình dành cho buôn làng Xô Man. Hình ảnh cây xà nu luôn gắn liền, song hành cùng hình ảnh của con người. Trong chiến tranh, không chỉ có buôn làng Xô Man mà là cả một tập thể những con người Tây Nguyên, con người Việt Nam luôn sẵn sàng tinh thần quyết chiến quyết thắng.

Sự sắp xếp chặt chẽ trong kết cấu truyện đã làm bừng lên sức sống mãnh liệt của rừng xà nu nằm cạnh con nước lớn, thổi bùng lên sức sống bền bỉ, tinh thần đồng khởi của nhân dân Việt Nam trong chiến tranh.

Nguyễn Trung Thành tiếp tục nhìn nhận xà nu dưới góc độ thế hệ. Có thể chia xà nu thành ba thế hệ gắn liền với sự trưởng thành của con người ở buôn làng Xô Man: xà nu đại thụ là hiện thân cho già bản – cụ Mết, lớp xà nu trưởng thành là đại diện cho hình ảnh của Tnú, Mai, anh Quyết,.. và những cây xà nu non chính là thế hệ Dít, Heng,..

Nhà văn tập trung ngòi bút nhiều nhất vào thế hệ xà nu trưởng thành mà tiêu biểu chính là Tnú và Mai,..Họ đều là những gương mặt tiêu biểu cho thế hệ thanh niên quả cảm. Tnú – một người gan góc đến lì lợm, Mai – thông minh và trưởng thành,…Cùng với thế hệ xà nu trưởng thành tác giả còn đề cao và trân trọng thế hệ xà nu đại thụ mà đại diện cho thế hệ ấy chính là cụ Mết. Cụ là già bản, có sức ảnh hưởng mạnh mẽ đến tư tưởng và ý chí của con người nơi đây. Cụ đã nêu cao và biểu dương tinh thần “Chúng nó đã cầm súng mình phải cầm giáo”. Sự xuất hiện của cụ Mết chính là ngọn đèn lí tưởng soi sáng cho cuộc nổi dậy trên mảnh đất Tây Nguyên. Và sẽ không thể thiếu đi Dít và bé Heng – lớp xà nu non. Nó chứng minh cho sức mạnh dân tộc cứ thế mà được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.

“Rừng xà nu” khép lại trong âm hưởng về một thế hệ xà nu bạt ngàn trên mảnh đất Tây Nguyên. Chúng là hiện thân cho vẻ đep kiên cường và sức mạnh trỗi dậy vươn lên của con người Tây Nguyên. Hơn cả thế, hình tượng cây xà nu trở thành tâm điểm soi sáng toàn bộ tư tưởng của truyện ngắn.

Lê Thị Thư

Post Comment